Diabetes en ramadan
Voor mensen met diabetes die mee willen doen aan de ramadan, is dat een bijzondere uitdaging. Tijdens ramadan verandert er veel: het dagritme, het aantal maaltijden, de hoeveelheid calorieën en koolhydraten en eventueel lichamelijke activiteit. Als mensen met diabetes geen rekening houden met deze veranderingen is de kans groot dat ze ontregeld raken. Dat kan veelal voorkomen worden als de persoon die wil vasten en zijn zorgverlener ruim voor ramadan in gesprek gaan over een aanpak op maat.
Om dat gesprek te stimuleren en te ondersteunen is er de NDF digitale Ramadan-toolbox. De toolbox is oorspronkelijk ontwikkeld door de NDF, de Jan van Ooijenstichting en het Amsterdam UMC.
Datum
14 oktober 2026
Indicatie
Diabetes
Spreekkamertools
Informatie over het aanpassen van het medicatieschema tijdens de ramadan. Tabel 1: aanpassingsschema voor orale glucoseverlagende medicatie tijdens de ramadan. Tabel 2: aanpassingsschema voor therapie met insuline tijdens de ramadan.
Informatie over aanpassingen van de insulinedosis bij mensen met diabetes type 1, op basis van het type insulineregime.
Een instrument om risico's objectief in beeld te brengen en neutraal te benoemen als onderdeel van het gesprek en de gezamenlijke besluitvorming.
Aandacht voor voeding tijdens de ramadan, waaronder het kiezen van geschikte voedingsmiddelen, de juiste portiegrootte en een goede verdeling van de maaltijden.
Voorlichtingsmateriaal gericht op de doelgroep
Voorlichtingsmateriaal: spreekkamerflyers
Flyer die de boodschap van de poster nader toelicht.
Flyer die de boodschap van de poster nader toelicht.
Flyer die de boodschap van de poster nader toelicht.
Flyer die de boodschap van de poster nader toelicht.
Voorlichtingsmateriaal: beeldschermdia's
JPG-bestand om op te nemen in beeldschermpresentaties.
JPG-bestand om op te nemen in beeldschermpresentaties.
JPG-bestand om op te nemen in beeldschermpresentaties.
JPG-bestand om op te nemen in beeldschermpresentaties.
Voorlichting ter ondersteuning van gezamenlijke besluitvorming
PowerPointpresentaties voor patiëntenvoorlichting
De tekst van de PowerPointpresentaties is in het Nederlands. Drie versies bevatten daarnaast een ingesproken vertaling. De presentaties kunnen worden gebruikt ter ondersteuning van de voorlichting en gezamenlijke besluitvorming over diabetes en vasten tijdens de ramadan.
Nederlandstalige PowerPointpresentatie zonder ingesproken vertaling.
Nederlandstalige PowerPointpresentatie met ingesproken vertaling in het Marokkaans-Arabisch.
Nederlandstalige PowerPointpresentatie met ingesproken vertaling in het Riffijns.
Nederlandstalige PowerPointpresentatie met ingesproken vertaling in het Turks.
Webinar en achtergrondinformatie voor zorgverleners
Bekijk het webinar over ramadan en diabetes terug.
Voorlichtingsmateriaal over diabetes en ramadan van Diabetesvereniging Nederland.
Praktische adviezen om samen met mensen die willen vasten een stappenplan te maken om problemen met de diabetesregulatie te voorkomen.
